หมิ่นประมาทออนไลน์กับ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ต่างกันอย่างไร

เมื่อมีการใส่ความกันบนโลกออนไลน์ หลายคนรีบสรุปว่าเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ทันที แต่ความจริงแล้วกฎหมายสองฉบับนี้มีขอบเขตต่างกัน และมาตรา 14 (1) ก็มีถ้อยคำยกเว้นเรื่องหมิ่นประมาทไว้โดยเฉพาะ

ถ้อยคำยกเว้นในมาตรา 14 (1)

หลังการแก้ไขเพิ่มเติมเมื่อปี 2560 มาตรา 14 (1) ของ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มีถ้อยคำว่า “อันมิใช่การกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา” เจตนารมณ์คือไม่ให้นำมาตรานี้มาใช้ซ้ำซ้อนกับความผิดฐานหมิ่นประมาท การใส่ความบุคคลออนไลน์จึงควรพิจารณาในกรอบหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญาเป็นหลัก¹

มาตรา 14 มุ่งข้อมูลเท็จที่ก่อความเสียหายลักษณะอื่น

โดยรวมมาตรา 14 มุ่งเอาผิดการนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลอันเป็นเท็จที่ก่อความเสียหายในลักษณะอื่น เช่น กระทบความมั่นคง ความปลอดภัยสาธารณะ หรือก่อความตื่นตระหนกแก่ประชาชน ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการใส่ความบุคคลให้เสียชื่อเสียง²

มาตรา 16 กรณีภาพตัดต่อ

อีกมาตราที่มักถูกอ้างร่วมคือมาตรา 16 ซึ่งเกี่ยวกับการนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งภาพของผู้อื่นที่ถูกตัดต่อ เติม หรือดัดแปลง โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้นั้นเสียชื่อเสียงหรือได้รับความอับอาย ซึ่งมีองค์ประกอบเฉพาะของตนเอง³